|
Historia
Karkonoszy
Termin
Karkonosze pochodzi z języka czeskiego i prawdopodobnie
oznaczał miejsce
porośnięte krzakami (kosodrzewiną).
W starożytności, ziemie dzisiejszego
państwa Czeskiego zamieszkiwały ludy celtyckie, których nazwa
brzmiała- Bojowie. Od nich wzięła się łacińska nazwa Czech- Bohemia.
Od okresu Neolitu Karkonosze zasiedlone były
celtyckimi sczepami Wandaluw.W
ksiedze C.D.Coccejana (okolo r.200) napisano,
źe źrodlo rzeki Albis (Labe) znajduje sie w Górach
Wandalskich (Karkonosze).
Najstarsze, wydeptane w Karkonoszach ślady pozostawili po sobie
jeszcze ludzie pielgrzymujący do miejsc pradawnego, pogańskiego
kultu, takich jak okolice źródeł Łaby (Ogródek Ruźenki).
Masyw górski przecinały dwie drogi kupieckie
Pozniej były Karkonosze
osiedlone szczepami słowiańskimi i należały do
Królestwa Czeskiego . Już w 1241 r. Benedyktyni stworzyli tu swoje
probostwo. Odkrycie w XVI w. rud i kamieni szlachetnych
rozpoczalo ere
gornictwa i przyciągnęło wielu obcokrajowców. Na potrzeby górnictwa
zaczęto wycinanie lasów. Równolegle do
górnictwa rozwijały się huty szkła. Nawet dziś znane są na świecie
huty szkła w Harachowie. Górnictwo sprowadziło
tu specjalistę – Krzysztofa z Gendorfa, który zapanował
nad całymi Karkonoszami. W miascie
Vrchlabí na miejscu starego grodu, postawiono w r. 1548 słynny zamek
z czterema narożnymi wieżami.
W tym czasie
powstała legenda o Krakonoszu.Pozdniej zaczęło rozwijać się
pasterstwo, powstawały tzw. „boudy” (szałasy) ot slowa niemieckego
„Baude“: Luční bouda, Martinova,Vosecká bouda,Labská bouda. Roku
1681 wybudowano kaplice
św. Wawrzyńca na Śnieżce .W XVII. - XVIII.
wieku dokonano zmian w linii granicznej ze Śląskiem.Legenda
o Krakonoszu (nazywanym po
niemiecku Rübezahl)
powstala w XVI w. za sprawą górników, którzy za
niepowodzenia podczas pracy obwiniali ducha
gór. Krakonosz, pan i władca gór jest bardzo
barwną postacią nadającą dodatkowego smaku wędrówkom po
Karkonoszach. Pojawia się on bardzo często w
nazwach domów wypoczynkowych i lokali gastronomicznych, w sklepach
pamiątkarskich, wreszcie jako obraz namalowany na wielu domach i
sklepikach.
Historia narciarstwa
Część zachodnią Karkonoszy objął
swoją władzą hrabia Harrach. Ten przywiozl
pierwsze narty z Norwegii dla swoich lesników. Później miejscowi
rzemieślnicy sami nauczyli się robić narty . Sezonowe boudy
przekształciły się w całoroczne domy
mieszkalne i pozniej w pensjonaty. Powstawały
pierwsze kluby narciarskie
w Jilemnici i Vysoké n.J.. Organizowano
współzawodnictwo.Pierwsze zawody narciarskie odbyli
sie w r.1903 w Szpindlerowym Mlynie. Tragicznymi okazały się
zawody z 25.marca 1913 r., w których zginęli
zawodnicy Hanč i Vrbata. Pamiątkowy grób znajduje się w pobliżu
miejsca karkonoskiej tragedii na wierzcholku
Karkonosza. 25 marzec stal sie dniem Horskej služby (GOPR).
Gospodarstwa związane z tzw.
budami zanikały, transformując się na potrzeby turystyki.. Po
powstaniu Czechosłowacji (po zakończeniu I Wojny Światowej),
strefa przygraniczna obstawiona była czechosłowackim
wojskiem. Ze względu na zagrożenie Niemczami
hitlerowskimi, wzdłuż grzebieni górskich budowano umocnienia obronne
które do poczatku II Wojny Światowej nie udalo sie dokonczyt.
W 1956
roku powstal Karkonoski Park
Narodowy (Krnap).Od
1992 roku Karkonoski Park Narodowy jest częścią Bilateralnego
Rezerwatu Biosfery Krkonose/Karkonosze (MaB)
o powierzchni ponad 60 tys. ha. Celem Rezerwatu Biosfery jest
ochrona ekosystemów naturalnych, półnaturalnych, a także
różnorodności biologicznej i prowadzenie badań
naukowych
Cale
Karkonosze wykorzystywane są dla turystyki oraz
sportu i są najbardziej popularnym i odwiedzanym miejscem przez
turystów w Czechach
Muzea
Muzeum szkla -
Harrachov
Szklarskie muzeum -
Harrachov fabryka
Muzeum „Památník
zapadlých vlastenců“ - Paseky n.J
Muzeum narciarstwa – Vysoké
Muzeum
Jilemnice,expozycja narciarstwa
Krkonošské muzeum -
Vrchlabí
Muzeum Karkonoskiego
parku narodowego (Krnap) - Vrchlabí zámek
Muzeum Veselý výlet -
Temný důl
Muzeum gornictwa Obří
důl – Pec p.Sněžkou
Muzeum oraz
znajdowisko kamieni szlachetnych - Kozákov
Muzeum kamieni
szlachetnych - Nová Paka
Muzeum starej techniki
– Háje,Rybnice
Wieźe widokowe
Štěpánka - Příchovice
Žalý – Benecko
Černá hora - Jánské
lázně
Snieźka – polska
strona
Kozákov
Koscioly
Koscioly katolickie
znajduja sie w kazdej wsi, nie wszystki sa czynne.W niektorych
miastach znajduja se nowszie koscioly ewangelickie.
Piekne koscioly
barokowe sa w:
Harrachov
Rokytnice
Jablonec n.Jiz.
Paseky n.Jiz.
Poniklá
Vrchlabí
Jilemnice
Kosciol Hospitalu Kuks
pobliź Dvůr Králové jest narodowym zabytkem kultury
http://www.hrady-zamky.cz/hospital-kuks/
Historiczna
architektura karkonoska
Historicznych
drzwianych domów karkonoskich nie dochowalo sie duźo.
Mozliwo jich jescze
naiscz w Vrchlabí przy rynku, Jilemnice – Zvědavá ulička,Kruh –
faktorski dom, Nová Paka przy rynku,
Malá Skála -
Boučkův statek
Dolánky u Turnova –
Dlaskův statek
Umocnienia obronne w
Karkonoszach
bylo zbudowane w latach 1935 - 1938 preciw
Niemieckiej grozby
Muzeum-pevnost Stachelberg, Babí u Trutnova
Grody
i zamki, ruiny zamkowe w okolicach Karkonoszy
mapa
Bezděz
Frýdlant
Frýdštejn
Horní Branná
Hrubá Skála
Hrubý Rohozec
Josefov
Kost
Kuks
Náchod
Nové Město n.M.
Opočno
Pecka
Ratibořice
Sychrov
Štěpanice
Trosky
Valdštejn
Vranov
Vrchlabí
Zámek
Hrubá Skála (Gruba Skala)
Jest to gotycki gród z
XIV wieku, położony 8 km od Turnowa. Gród przebudowano na
renesansowy zamek, a po roku 1710 dokonano zmian w stylu barokowym,
następnie (w r. 1859) nadano mu profil neogotycki. Przy zamku
znajduje się romantyczno-gotycki kościół św. Józefa z r. 1812. Na
kamiennym moście umieszczono barokowe rzeźby z XVIII wieku.
Naprzeciw zamku jest skała (Prachovna) z punktem widokowym.
http://www.cesky-raj.cz/ceskyraj/hskala.htm
Trosky
Nad Rajem Czeskim
dominują ruiny wieży z grodu Wartembergów z XIV w. Znajdują się one
na dwóch skałach bazaltowych (niższa to Baba, wyższa Panna). Gród
oblegano wielokrotnie. Ostatnie jego zdobycie przypada na rok 1648,
kiedy to posłużył jako umocnienie szwedzkie. Z czasem stawał się
coraz bardziej pusty, aż w końcu popadł w ruinę. Wartość tego
obiektu zauważono dopiero w epoce romantyzmu.
http://www.zamky-hrady.cz/2/trosky-e.htm
Zamek
Hospital Kuks
Jedyny w swym rodzaju
kompleks barokowy wybudowal hrabia F.A. Špork w latach 1695-1724
wybudował łaźnie. Z najbardziej znaczących budowli, do naszych
czasów zachował się szpital barokowy, z wcześniejszą apteką i
kościołem Trójcy Najświętszej z kryptą rodu Špork. Po obu nawach
kościoła na tarasach wystawnych umieszczono galerię alegorycznych
rzeźb przedstawiających Cnotę i Rozpustę. Większość tych rzeźb
wyszła spod dłuta Mateusza Brauna. Fakt ten sprawia, że Kuks należy
do grona najciekawszych miejsc czeskiej sztuki barokowej..
Roboty budowlane rozpoczęły się w 1692 roku (G. B. Alliprandi).
Najpierw zbudowany został budynek łaźni przy źródłach leczniczych, i
w 1695 roku były łaźnie uruchomione. Na odwrotnym brzegu Łaby
wybudowano szpital z kościołem Trójcy Najświętszej i kryptą. Autorem
oprawy plastycznej przed kościołem jest M. B. Braun.
http://www.hrady-zamky.cz/hospital-kuks/
Hrad
Pecka (Gród Pecka)
Pierwotnie gród w stylu wczesnego
gotyku, zbudowany na początku 14. wieku. W przeciągu 16. wieku gród
został przebudowany na gród renesansowy, składający się z czterech
dwa piętra wysokich skrzydeł zamykających kwadratowy dziedziniec.
Budowla dokończona była na początku 17. wieku za czasów Kryštofa
Haranta z Polžic a Bezdružic, wspaniałego pisarza, podróżnika i
muzyka. Po śmierci Haranta gród należał do Albrechta z Valdštejna i
zakonowi kartuzjańskiemu. W 1830 roku gród uległ pożarowi i z
biegiem czasu zmienił się w ruinę. Pierwsze remonty rozpoczęły się w
20 latach 20. wieku, drugi etap remontów przebiegł w latach 60.
Odnowiony i pokryty dachem został jedyny, pałac zachodni, w którego
pomieszczeniach ustawiona jest expozycja. Pozostałe części
zniszczonego grodu utrwalono i pozostawiono w stanie przypominającym
ruinę grodu.
http://www.zamky-hrady.cz/2/pecka-e.htm/
http://www.obec-pecka.cz/page.php?p=031
Zamek Horní
Branná
Zamek założył Zdeněk z Valdštejna a
budowlę dokończyła w 1582 roku Maria z Martinic. W 1606 roku byl ten
oto majątek rodu Valdštejnów sprzedany Wacławowi Zárubowi z
Hustířan. Za czasów jego działalności, ukrywał się tutaj przed
odejściem do wygnania w 1628 roku nawet Jan Amos Komenski. Zamek był
w trakcie wojny trzydziestoletniej wypalony i spustoszony. Wygląd
dzisiejszy zyskał po remoncie w 1868 roku, kiedy hrabia Jan z
Harrachu kazał zdjąć stary tynk i restauratorom udało się uchronić
resztki pierwotnej dekoracji. Od 1989 roku należy zamek do majątku
gminy Horní Branná.
Josefov (Józefów)
Jako
gród obronny (i część Jaromierza) został założony przez Józefa II.
Umocnienia są późno barokowe i pochodzą z lat 1780-1789. Nazwa
powstałą w r. 1793. Wewnątrz obwarowań znajduje się klasyczna część
miejska, którą budowano etapami do roku 1816. Udostępniona do
zwiedzania jest część podziemnych korytarzy. Twierdza nie miała
okazji sprawdzić się w walkach, dlatego po roku 1887 dla grodu cele
obronne przestały być ważne. Natomiast często wykorzystywano Józefów
jako więzienie.
Hrad
Kost
Gród (z XIV w.)
znajduje się w odległości 4 km od Sobótki. W latach 50-tych XX wieku
przeprowadzono rozległą rekonstrukcję konstrukcji pałacu w miejscu,
gdzie znajduje się ekspozycja późno gotyckiej i renesansowej sztuki,
pochodzącej ze zbiorów Galerii Narodowej. Udostępniona jest również
renesansowa kuchnia z hidtorycznym wyposażeniem i naczyniami. Gród
Kość jest jednym z najlepiej zachowanych czeskich zamków. Obecnie
właścicielem zamku jest G. Kinský Borgo. Natomiast pierwszy
właściciel był wzmiankowany już w r. 1349, kiedy to powstał
centralny punkt grodu. Zamek rozbudowywano za panowania Schelmbergów
(Šelmberk) w XV w., a także za Biebersteinów (Bibrštejn) Po
zakończeniu Wojny Trzydziestoletniej zamku używano wyłącznie do
celów gospodarczych. Polecane jest zwiedzanie: wnętrza zamku z
wystawą skompletowaną z majątku rodziny Kinskich (Kinský),
renesansowej kuchni w pałacu Biebersteinów, ekspozycji historycznej
broni z Muzeum Techniki Wojskowej w Pradze
www.zamky-hrady.cz/2/kost.htm
Zámek
Náchod
W miejscu dzisiejszego
zamku Hron z Náchodu wybudował około r. 1270 wcześnie gotycki gród,
z zachowaną do dziś okrągłą wieżą. Na przełomie XVI i XVII wieku, za
panowania rodu Smirzyckich, wykonano szeroko zakrojone przebudowy w
stylu renesansowym i wcześnie barokowym. Po zakończeniu Wojny
Trzydziestoletniej zamek wszedł do dóbr Ottawia Piccolomini. Również
on wykonuje kolejne przeróbki, nadające budowli charakter
niezdobytej twierdzy. Warto zaznaczyć, że w tym czasie kompleks
spełniał wszystkie wymagania nowoczesnych budynków. Był to obiekt
wysoce komfortowy. Historyczne wnętrza stylowo wskazują głównie na
okres Ottawia Piccolomini. Zamek prezentuje bogactwo tapicerki,
zbiór martwych natur o tematyce kwiatowej, lochy ze studnią, wieża,
taras widokowy, ogród
http://www.hrady-zamky.cz/zamek-nachod/
Zámek
Nové Město nad Metují (Nowe
Miasto nad Metują)
Twierdza
pochodząca z XVI w. w latach późniejszych została przebudowana na
renesansowy zamek, po Wojnie Trzydziestoletniej nastąpiły kolejne
przebudowy. W roku 1908 zamek kupił przemysłowiec J. Bartoň z
Dobenina, który odnowienie budowli zlecił D. Jurkovičowi – tak
powstał nowocześnie wyposażony pałac reprezentacyjny Ekspozycja:
historyczne wnętrza zamku, odnowionego po roku 1908 zgodnie z
projektem D. Jurkoviča. W renowacji wzięli udział wybitni czescy
artyści rzemieślnicy. Zamek posiada rozległe ogrody i ogromną wieżę.
Na terenie zamku znajduje się galeria akwareli autorstwa Vojtěcha
Sedláčka
http://www.hrady-zamky.cz/zamek-novemestonm/
Zámek Ratibořice
Po
raz pierwszy wzmiankowane w końcu XIV wieku, kiedy to w miejscach
zwanych „na starych Raciborzycach”, powstawała twierdza „Vaňka ze
Žampachu”. W następnym wieku twierdza stała się własnością majątku
Ryzemburgów. Sto lat później rodzina Smirzyckich przyłączyła
twierdzę do dóbr nachodzkich. Takie miejsca jak „Zámek”, „Staré
Bělidlo” i „Ludrův mlýn”, znane są głównie dzięki powieści Babička
pisarki Boženy Niemcowej. Duży wpływ na to miała postawa księżniczki
K.V. Zaháňskiej. Z czasem twierdza przeobrażona została na letni
pałacyk. Zaháňska przebudowała zamek (łącznie ze skrzydłem dla
służących) w latach 1825-1826 na styl empirowy.
Zamek – historyczne wnętrza dają obraz XIX w. i początku wieku XX.
Warte obejrzenia są: „areál Babiččina údolí - Staré Bělidlo”,
„Ludrův mlýn”, „mandl. park”.
Zámek
Opočno
Zamek
renesansowy nad doliną Złotego potoka budował czeski ród szlachecki
Trčków z Lípy Początkowo znajdował się tu gród Sławnikowców,
później zamek Przemyślidów. Reprezentacyjny zamek renesansowy rodu
Tryczków z Lipy (Trčky z Lípy) został wybudowany w latach 1560-1569.
Po roku 1634 wszedł do majątku rodu Colloredo – w tym okresie zamek
przebudowano (prawdopodobnie uczestniczył w tym architekt G.B.
Alliprandi). W zamku umieszczona jest galeria rodowa rodziny
Colloredo-Mansfeld – są tu znakomite obrazy mistrzów włoskich i
holenderskich. W zamku znajduje się również kolekcja broni i
zdobnictwa od końca XV do XIX wieku, zbiór egzotycznych przedmiotów
pochodzenia orientalnego i afrykańskiego. Oprócz barokowego,
wyposażenie pochodzi z XIX wieku..
Wspaniałość koncepcji i wielki majątek rodu były punktem wyjściowym
do budowy rozległego areału, rozwijanego wokół głównej części zamku
z trzema piętrami arkad otwartych do kwadratowego dziedzińca.
Wydarzenia wojny trzydziestoletniej i jednocześnie pojawianie się
nowych form społecznych i stylów architektury, miały wpływ na wygląd
i na to na czyją własność przejdzie areał. Wnętrze zmieniane było w
duchu europejskiej atmosfery arystokratycznej. Dolina wykorzystywana
najpierw do celów gospodarki, zamieniona została na park przyrody i
krainy z romantycznymi budynkami. Pomimo dużych zmian, którymi
przeszedł, utrzymał sobie zamek do dziś ogromną historyczną i
artystyczną wartość, ale także wielki czar i urok.
http://www.zamky-hrady.cz/1/opocno-e.htm
Zamek Vrchlabí
Górnictwo sprowadziło tu specjalistę – Krzysztofa z Gendorfa,
którego popierali Habsburgowie. Dzięki temu zapanował on nad terenem
całych Karkonosz. W m. Vrchlabí na miejscu starego grodu, postawiono
w r. 1548 słynny zamek z czterema narożnymi wieżami.Dzisiaj jest w
zamku muzeum i sprawa Karkonoskiego parku
narodowego (Krnap)
Zámek
Hrubý Rohozec
http://www.hrady-zamky.cz/zamek-hruby-rohozec/
http://www.zamky-hrady.cz/1/hruby_rohozec.htm
Zámek
Sychrov
www.zamek-sychrov.cz
http://www.zamky-hrady.cz/1/sychrov.htm
Zámek
Frýdlant v Čechách
http://www.zamky-hrady.cz/1/frydlant.htm
Hrad
Bezděz
http://www.zamky-hrady.cz/2/bezdez-e.htm
Zřícenina (ruina)
hradu Frýdštejn
Zřícenina hradu
Štěpanice (ruina grodu Štěpanice)
Hrad
Vranov – Pantheon
Hrad
Valdštejn
http://www.zamky-hrady.cz/2/valdstejn-e.htm
Zámek
Humprecht,Sobotka
|
